Ode aan de Vrijheid

Na de dodenherdenking spelen Herman van Tongerloo (zang en saxofoon) en Han Bavinck (gitaar) liedjes over mensen die in de oorlog op zoek gingen naar vrijheid en gerechtigheid. Ze zingen en vertellen ook over de vele machteloze slachtoffers die hier vlakbij, op de Willem Arntsz Hoeve, willens en wetens werden uitgehongerd.

Herman: “Hoe bijzonder is het om in vrijheid te leven! En tegelijkertijd, hoe zelden sta je daarbij stil! Het is gewoon geworden, vanzelfsprekend. En dan gaan we er wellicht ook wat gemakkelijk mee om. Moeten we niet wat zorgvuldiger omgaan met onze vrijheid? Wat zuiniger?

Ik merk dat ik het best mijn vrijheid kan ervaren, als ik denk aan tijden waarin we hier in Nederland niet vrij waren. En dan denk ik in het bijzonder aan de tweede wereldoorlog, toen hier de Nazi’s en de NSB-ers het voor het zeggen hadden. Miljoenen mensen zijn toen vermoord, omdat ze het niet eens waren met de politiek van de overheerser, omdat ze zich verzetten. Maar ook omdat ze bij minderheden hoorden zoals bijvoorbeeld joden, sinti, en psychisch en fysiek kwetsbaren. De bezetter vond het profiteurs die vermoord moesten worden. Ze werden in lange treinen afgevoerd naar vernietigingskampen.

Door liedteksten te maken over deze mensen probeer ik dichter bij hen te komen. Ik wil weten wie ze waren en zoek in allerlei boeken en verhalen naar hoe ze geleefd en geleden hebben. Ik maak er muziek bij met Han, de gitarist, om ook anderen in de voorstelling te kunnen laten voelen, wie ze waren en hoe het was om zonder vrijheid te leven, soms met de dood op de hielen.

Ik zing over Truus van Lier, die in het studentenverzet zat, over Jan Schep, die op meesterlijke wijze persoonskaarten en paspoorten vervalste, over Esther die opgroeide met een joodse vader met PTSS en wat dat voor haar als kind betekende, over Trui van Lier, die honderdvijftig joodse babietjes in haar kindercrèche verstopte.

Ook brengen we een aantal liedjes over de Willen Arntsz Hoeve. Daar zijn in de oorlog alle patiënten uitgehongerd door ze geen voedsel meer te geven. Bijna 1500 psychisch kwetsbaren zijn er verhongerd en gestorven. Bijna niemand weet het. Gerrit Abelman stierf in psychose, Mina van Reemst stierf van de kou en woog nog geen 35 kilo, Lina Sjouwerman werd bij een razzia op de Hoeve van haar bed gelicht en nog geen week later in Dachau vergast.
Als je je dit realiseert! Zo kan het worden omdat men even niet oplet en de democratie verkwanselt. De voorstelling met nog veel meer liedjes houdt je alert. Laten we de vrijheid vieren. Een ode aan de vrijheid!”

De liedjes die Herman & de Baaf spelen zijn ook op cd verschenen.

Ga naar de AGENDA